Redirect Code

Page has moved

Redirector Code

دانشجویان رشته ادبیات عرب دانشگاه تهران ورودی 1387

اهداف نهضت عاشورا 1 (سرکار خانم دهقانی)
نویسنده : خادم الرضا (علیه السلام) - ساعت ٤:٥۱ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٥ دی ۱۳۸٧
 
  1. ١- احیای کتاب و سنت

    امامان شیعه یکایک رسالت احیاگری دین را داشته اند و هر یک از مظاهر اسلام را که از یاد می رفته یا تحریف می شده است در چهره راستین و بی تحریفش می نمایانده اند . حتی در مورد امام زمان نیز تعبیر (محیی بشریت) و از بین برنده بدعت به کار رفته است .

    عاشورای حسینی برنامهای احیاگرانه نسبت به دین و جلوه های گوناگون آن بود تا در سایه بذل خون و نثار جان دین بر پا شود و سیره ی پیامبر(ص) سرمشق عملی مسلمانان گرددو عزت دین خدا به جامعه بازگردد. تلاش و برنامه های احیا گرانه ائمه معصومین و پیروانشان در احیاگری نسبت به اصل حادثه عاشورا و ارزش های آن و مقابله با سیاست دشمن در کتمان واقعه و مسخ جریان و به فراموشی سپردن خون های مطهر عاشورایی برنامه دیگری در راستای احیاگری دین است و پیامش ضرورت تبیین اهداف و روشنگری اذهان و زنده نگه داشتن شعائر و حماسه ها و یاد ها و خاطره ها است.


    در بسیاری از نهضت ها پس از مدتی که از دوران آغازین آن می گذرد و کسانی به ناروا بر مسند قدرت و سیاست تکیه می زنند هدف های نخستین و ارزش های متعالی که در شعار های نهضت مطرح می شده کمرنگ می شوند یا فراموش می گردد . انچه از دین نسیت وارد دین می شود وآنچه ازپایه های اصلی و اولیه انقلاب دینی و مکتبی است از یاد می رود و رویه هایی مغایر با سنت های نخستین رایج می شود و قانون و حکم الهی نقض می شود.

    مردم نیز به تدریج به این انحراف ها و بدعت ها خو می گیرندو عکس العمل چندانی از خود نشان نمی دهند. گاهی از شعائر و برنامه ها و سنت ها اسکلتی بی روح و تشریفاتی ظاهری بر جای می ماند که چندان اثر گذار نیست.

    در چنین موقعیت هایی دلسوزان آن نهضت و یا وارثان مکتب و دین برای احیای مجدد پیامها و محتواها و دعوتها و هدفهای آغازین دست به کار می شوند تا جامعه ی خفته را بیدار کنند و به اصول مکتب و باید های دین توجه دهند. این کار گاهی با فدا شدن و بذل مال و جان همراه است و احیاگران سنت های دینی باید خود را فدا کند تا جامعه بیدار و دین احیا شود.

    نهضت کربلا هم یک حرکت احیاگرانه نسبت به اساس دین و احکام الله بود. در مطالعه ی سخنان امام حسین (ع) تکیه ی فراوانی روی احیای دین و اجرای حدود الهی و احیای سنت و مبارزه با بدعت و فساد و دعوت به حکم خدا و قرآن دیده می شود.

    در قیام کربلا هدف آن است که با مجاهدت عاشوراییان دین اسلام عزت خویش را باز یابد و حرمت های الهی دیگر بار محترم شمرده شوند و دین خدا یاری شود .

    در سخنان سیدالشهدا(ع) هم نمونه هایی از مرگ سنتها و حیات بدعتها و جاهلیتها مطرح است هم نکته هایی از باز آفرینی ارزش های فراموش شده و احیا گری نسبت به اصول از رمق افتاده.

    امام حسین (ع) در نامه ای  خطاب به مردم بصره می فرماید:

    "و انا ادعوکم الی کتاب الله و سنه نبیه (ص) فان السنه قد امیتت و ان البدعه قد احییت و ان تسمعوا قولی و تطیعوا امری اهداکم سبیل الرشاد"

    و در جایی هم حضرت از انگیزه نامه نگاری و دعوت کوفیان این گونه یاد می کند:

    "ان اهل الکوفه کتبوا الی یسالوننی ان اقدم علیهم لما ارجوا من احیاء معالم الحق و اماته البدع"

    در مسیر راه وقتی به فرزدق بر می خورد اوضاع را چنین ترسیم می کند:

    "ای فرزدق این جماعت اطاعت خدا را واگذاشته پیرو شیطان شده اند در زمین به فساد می پردازند حدود الهی را تعطیل کرده به میگساری پرداخته و اموال فقیران و تهیدستان را از آن خویش ساخته اند. من سزاوارترم که برای یاری دین خدا برخیزم برای عزت بخشیدن به دین او و جهاد در راه او تا انکه کلمه الله برتر باشد.

    این هدف و فلسفه قیام را از زبان فرستاده امام حضرت مسلم بن عقیل هم در کوفه می شنویم. وقتی مسلم بن عقیل را دستگیر کرده و به دار الاماره آوردند ابن زیاد او را به شورش گری و تفرقه افکنی متهم ساخت. مسلم با شهامت این چنین پاسخ داد :

    "چنان نیست که می گویی مردم این شهر بر این باورند که پدرت نیک مردانشان را کشته و خون هایشان را ریخته و همچون شاهان ایران و روم رفتار کرده است. ما امدیم تا به عدالت دعوت کنیم و به کتاب خدا فرا خوانیم."

    این تهمت و دفع آن در مورد خود امام حسین (ع) هم گفته شده است. عمروبن سعید پس از بیرون آمدن امام حسین (ع) از مکه و عزیمت به سوی کوفه نامه ای به او نوشت و از او خواست که از این مسیر برگردد و تفرقه افکنی نکند که هلاک شود. حضرت در پاسخ او نوشت:

    «کسی که دعوت به سوی خدا کند و عمل صالح انجام دهد و و بگوید من از مسلمانانم هرگز دشمنی و مخالفتی با خدا و رسول نکرده است.»

    و بدینگونه حرکت خود را حرکتی خدا جویانه و اصلاحگرانه خواند نه شورشی تفرقه انگیز تا بهانه کستن او به حساب آید.

    در دوره و شرایط سلطه ی امویان بر مقدرات مسلمین انچه در آستانه ی نابودی قرار داشت دین خدا بود خاندان پیامبر نیز مدافعان و حامیان راستین دین خدا بودند. حمایت از اهل بیت(ع) حمایت از دین بود و حمایت از دین در آن مقطع زمانی شرکت در جهاد ضد ستم و افشاگری علیه کفر پنهان در نقاب اسلام بود.

    حسین بن علی (ع) در بحبوحه جنگ به نماز ایستاد تا دین خدا را در صحنه جهاد حیات بخشد ابوثمامه صائدی یاد آور وقت نماز شد و امام دعایش کرد و به نماز پرداخت. در آن شرایط خطاب به اصحابش فرمود:

    "اینک این درهای گشوده ی بهشت و نهرهای جاری و پیوسته ی آن و میوه ها و قصرهای بهشتی است و این هم پیامبر خدا و شهیدان که در رکاب او به خون غلتیدند. و اینک پدر و مادرم نیز چشم به راه شمایند و مشتاق دیدارتان پس از دین خدا حمایت کنید و از حرم رسول خدا دفاع کنید. «...فحاموا عن دین الله و ذبوا عن حرم رسول الله »انگاه خاندان خود را صدا زد همه فریاد زنان بیرون ریختند و فریاد بر آوردند :ای مومنان از دین خدا و حرم پیامبر و از امام خودتان و از پسر دختر پیامبرتان حمایت کنید این امتحان الهی بر شماست ...

    حمایت از دین و فداکاری در راه آن جلوه ی دیگری از احیاگری است و اگر آن جهاد و شهادت ها نبود اساس دین باقی نمی ماند. اگر صدای اذان و آوای تکبیر پابرجاست نتیجه آن فداکاری هاست. 

  • در شعری که از زبان امام حسین (ع) مطرح می شود نیز بقا و قوام دین را در سایه ی شهادت و عاشورای آن حضرت می توان دید:
  • لو کان دین محمد لم یستقم                
  • الا بقتلی یا سیوف خذینی                

    حضرت اباالفضل (ع) نیز در رجزی که در روز عاشورا پس از قطع شدن دست راست خویش می خواند و می جنگید بر مسئله حمایت از دین تاکید داشت:

  •  و الله ان قطعتموا یمینی                 
  •  انی احامی ابدا عن دینی                

    شناخت اینکه در چه شرایطی دین در معرض زوال و نابودی یا آسیب دیدن است و باید به دفاع از دین  نصرت حق پرداخت اهمیت خاصی دارد. امام حسین (ع) و شهدای عاشورا را از این رو انصار دین الله می دانیم و در زیارتهایش اینگونه از انان یاد می کنیم :

    السلام علیکم ایها الذابون عن توحید الله

    السلام علیکم یا انصار الله و انصار رسوله...و انصار الاسلام

    السلام علیکم یا انصار دین الله و انصار نبیه

    حیات بخشیدن به نماز و زکات و امر به معروف و نهی از منکر بعد دیگری از احیاگری قیام عاشورا است. که در سخنان امام حسین (ع) مطرح است و هم در زیارت نامه ی آن حضرت و شهدای دیگر .

    تکریم و تعظیم شعائر الهی مایه حیات دین است. آنچه درسایه ی قیام حسینی به دست آمد تفکیک صف کسانی بود که با جوهر دین و حقیقت نماز و قرآن مانوس بودند از آنان که با پرداختن به شکل ظاهری این برنامه ها باطن و حقیقت دین را زیر پا گذاشته بودند. نماز راستین آن است که پیوندی عاشقانه میان بنده و خدا ایجاد کند و نماز گزار را در صراط دین قرار دهد. در سپاه کوفه و مجوعه ی خلافت اموی هم گر چه به ظاهر نامرز و تلاوت قرآن و رفتن به حج و امثال اینها بود ولی در عین حال غرق در فساد و گناه و عیاشی بودند و دستانشان به خون پاکان آلوده بود. 

    این نشان می داد که نماز و حج و عبادت و تلاوتشان فاقد روح و حقیقت است. حسین بن علی (ع) بود که به این شعائر و سنن دینی روح و حیات بخشید و حق آنها را ادا کرد. اینکه در زیارت او می خوانیم «تلوت الکتاب حق تلاوته»یعنی آنکه دیگران هم تلاوت قرآن می کردند ولی از حقیقت قرآن فاصله داشتند. تلاوت واقعی قرآن تلاش برای احیای تعالیم آن در متن جامعه است که امام حسین (ع) به آن پرداخت و دستاورد نهضت عاشورا بود. در سایه ی طرح صحیح دین و قرآن از زبان عاشوراییان آن باطل های آراسته و فریبهای رنگ آمیزی شده به دین هم رنگ باختند.

    امام خمینی (ره)می فرماید :

    "سیدالشهدا چون دید اینها دارند مکتب اسلام را آلوده می کنند با اسم خلافت اسلام خلافکاری میکنند و ظلم می کنند و این منعکس می شود در دنیا که خلیفه رسول الله است که دارد این کارهها را می کند حضرت سیدالشهدا (ع) تکلیف برای خودشان دانستند که بروند و کشته هم بشوند و محو کنند آثار معاویه و پسرش را "

    و همچنین فرمودند:"شهادت حضرت سیدالشدا (ع) مکتب را زنده کرد. خودش شهید و مکتب اسلام زنده شد و رژیم طاغوتی معاویه و پسرش را دفن کرد."

    و در اینکه نهضت کربلا احیاگر دین بود می فرماید:

    "سیدالشدا به داد اسلام رسید و سیدالشهدا اسلام را نجات داد ."

    نهضت حسینی برای احیای دین در همه ی مظاهر و جلوه هایش از جمله نماز بود. بعد معنوی و عبادی زندگی برترین بعد حیات است و نماز بارز ترین نشانه ی حیات معنوی مسلمانان است. با توجه به اثرات سازنده و تربیتی و بازدارنده ی ایت ارتباط با خدا از مفاسد و منکرات در اسلام اهمیت ویژه ای دارد.

    امام حسین (ع) در نهضت عاشورا اهتمام بسیاری به نامز می داد. مهلت شب عاشورا را آن  حضرت و یارانش به نامز و تضرع به درگاه خداوند گذراندند و از تکیه گاه خدایی برای نبرد عاشورا مدد گرفتند. عشق به نماز و نیایش و تلاوت قرآن واستغفار و دعا در دل امام آن چنان بود که به برادرش عباس گفت:

    "ازاین گروه بخواه تا نبرد را به فردا بیندازند و امشب به تاخیر افتد باشد که به نماز و دعا و استغفار بپردازیم خدا می داند که من پیوسته علاقه به نماز و تلاوت آ؛یات الهی داشتم"

    به نقل تواریخ شب عاشورا از خیمه ی اصحاب امام آوای مناجات و  زمزمه ی دعا و تلاوت به گوش می رسید.

    روز عاشورا پس از نماز صبح با یاران سخن گفت و آماده ی نبرد شدند. ظهر عاشورا وقتی ابوثمامه صائدی وقت نماز را به یاد او آورد حضرت فرمود:"نماز را به یاد آوردی خداوند تو را از نمازگزاران و ذاکران قرار دهد."آری اینک اول وقت نماز است. سپس فرمود:"از اینان بخواهید تا دست از جنگ بردارند تا نماز بگزاریم."

    سعیدبن عبدالله حنفی نیز هنگام نماز جلوی امام ایستاد و همه ی تیر های دشمن را به جان خرید تا آن جا که نماز امام پایان یافت و او غرق در خون شد و اولین شهید نماز در جبهه ی کربلا شد.

    عبدالله بن عفیف ازدی که در کوفه می زیست و در مسجد کوفه آن اعتراض تند را علیه ابن زیاد نسبت به کشتن امام حسین (ع) کرد و در نهایت هم در راه این دفاع به شهادت رسید به نقل مورخان پیوسته در مسجد بزرگ کوفه بود و تا شب نماز می خواند.

    پیام عاشورا پیام اقامه نماز و تربتی نسلی نماز خوان و خدا دوست و اهل تهجد و عرفان است. عزاداران حسینی باید اقامه نماز را در درجه نخست اهتمام خویش قرار دهند تا تبعیت و پیروی خویش را از مولایشان نشان دهند.

    ادامه دارد.....

    باتشکر از سرکار خانم دهقانی